Siła kobiet w IT. NASK na Women in Tech Summit

– Technologia nie powstaje w próżni, tylko tam, gdzie są marzenia. Tworzą ją konkretni ludzie, a widać po tej sali, że robią to kobiety. Wzięłyście sprawy w swoje ręce, a dzisiaj technologia i cyfryzacja to Wy – mówił premier Krzysztof Gawkowski, minister cyfryzacji, podczas ceremonii otwierającej konferencję. 

Dziesięć tysięcy mieszkańców liczy małe miasto powiatowe w Polsce. Tylu uczestników zgromadziła ósma edycja konferencji Women in Tech Summit. Wydarzenie kipiące wiedzą, buzujące od nowych pomysłów i wibrujące pozytywną energią.  

Nie sposób było oprzeć się wrażeniu, że nikt nie przyjechał tam po to, żeby pokazywać prezentacje i tabele w excelu. Zamiast tego były pasjonujące przemówienia, pełne wciągających dyskusji panele i warsztaty, na których można było zdobyć praktyczne umiejętności.  

– To kobiety mają dziś najbardziej twórcze i innowacyjne pomysły w technologii. Nie ma silnej gospodarki i silnego państwa bez równego dostępu w rynku ICT. Do tego właśnie dążymy – zaznaczał premier Gawkowski.  

Konferencja odbywała się pod hasłem “The Power of Collaboration” (ang. siła współpracy). – Jesteśmy silne wtedy, gdy jesteśmy zjednoczone i działamy razem – mówiła organizatorka konferencji Bianka Siwińska, prezeska Fundacji Edukacyjnej Perspektywy. 

Women in Tech Summit to wydarzenie, które co roku w jednym miejscu skupia największe i najbardziej liczące się firmy z branży IT. Poświęcone jest rosnącemu udziałowi kobiet w rynku technologicznym, pokazujące ich osiągnięcia i przecierające nowe szlaki. 

Nie mogło na nim zabraknąć instytutu NASK.  

Kobiety budują polską administrację i IT

Technologia to już nie tylko domena mężczyzn. Sukcesywnie zwiększa się udział kobiet w świecie IT oraz nowoczesnych rozwiązań. Realizowane w 65 krajach na świecie międzynarodowe badanie „Internet Standards, Security and Safety Coalition” IS3C, w którym uczestniczy również NASK, pokazuje, że 26 proc. ekspertów z branży IT stanowią kobiety. Choć ta wartość wydaje się niska, to jeszcze kilka lat temu nie przekraczała nawet 15 proc.  

NASK wyróżnia się na tym tle – spośród zatrudnionych w instytucie osób, 41 proc. to kobiety. – Stawiamy na różnorodność, bo wierzymy, a nawet wiemy, że buduje to dojrzałość organizacji, uwalnia potencjał, poszerza perspektywy – podkreślał dyrektor NASK dr inż. Radosław Nielek. 

– W naszej organizacji wiemy, że udział kobiet w branży technologicznej jest potrzebny, ważny i – co udowadniamy i chcemy pokazywać – osiągalny – mówiła Magdalena Sawicka, dyrektorka białostockiego oddziału NASK, która nadzoruje wdrażanie systemu Elektronicznego Zarządzania Dokumentacją (EZD). Dzięki EZD polska administracja zmienia się z papierowej w cyfrową, bazującą na e-dokumentach. 

W panelu “#WeMakePublicGreat – jak pracuje się w IT na rzecz rozwoju państwa?” opowiadała o tym, jak dużą różnicę robi zamiana papierowych dokumentów na cyfrowe. Ekspertka NASK podzieliła się także pierwszymi doświadczeniami, które zdobywała, stawiając kroki w branży rozwijającej polską IT.  

– Pracę w administracji zaczęłam 25 lat temu. Pewnego dnia dostałam do zrealizowania zadanie, które wydawało się pomysłem kosmicznym – nie było wytycznych, nie było przepisów prawnych dostosowanych do cyfryzacji administracji – opowiadała. – Ale razem z moim zespołem podjęliśmy się tego wyzwania. Była nas czwórka i właśnie w takim małym gronie zbudowaliśmy system EZD PUW od podstaw. Wdrożyliśmy go najpierw w 2011 r. w Podlaskim Urzędzie Wojewódzkim, a później w kolejnych miastach. Pomyśleliśmy – dlaczego miałoby nie udać się w całej Polsce?  I tak kolejno, zaczynając od Krakowa i Opola, opierając się na doświadczeniach i współpracy z Ministrem Cyfryzacji, Wojewodą Podlaskim i partnerami w 2022 r., zbudowaliśmy w NASK nowoczesny system EZD RP, który dziś  udostępniamy w ramach usługi SaaS EZD RP w chmurze. Dziś ponad 1300 jednostek pracuje w systemie, a kolejne 700 jest w procesie wdrożenia.

Magdalena Sawicka dodała, że w tworzenie systemu zaangażowane są kobiety – analityczki, trenerki, testerki i programistki. Mają one realny wpływ na kształt i jakość rozwiązania, które jest ważnym elementem Strategii Cyfryzacji Polski i fundamentem polskiej e-administracji.

– To niesamowita satysfakcja, że realizując swoje zadania i projekty mamy wpływ na otaczającą nas rzeczywistość – dodała.

Podkreślała, że praca w IT dla sektora publicznego jest ciekawa i wartościowa. – Zachęcam kobiety do odważnego rozwijania kariery w branżach związanych z nowoczesnymi technologiami, bo ta przygoda może być naprawdę ekscytująca – podsumowała.

Siła kobiet w IT

Czy polska sztuczna inteligencja jest kobietą? Tak, co udowadniają na co dzień ekspertki z NASK: dr Agnieszka Karlińska i Karolina Seweryn z Ośrodka Badań nad Bezpieczeństwem Sztucznej Inteligencji. Specjalistki w instytucie zajmują się rozwijaniem dużych modeli językowych, w szczególności modeli z rodziny PLLuM. Ich zabezpieczaniem i ewaluacją oraz tworzeniem narzędzi do wykrywania w sieci treści szkodliwych, np. mowy nienawiści. Podczas panelu “The Power of Collaboration #AIMadeInPoland – Jaka jest sztuczna inteligencja tworzona przez państwo?” przybliżyły pracę nad polską AI. 

 – Zespół zajmujący się w NASK budową polskich modeli językowych był od początku mocno sfeminizowany – mówiła dr Karlińska. – Jesteśmy świetnym przykładem na to, że w obszarze sztucznej inteligencji nie ma zadań czy funkcji “zarezerwowanych” wyłącznie dla mężczyzn. Pracują u nas bardzo kompetentne lingwistki i inżynierki, które łączą sukcesy przy tworzeniu i rozwijaniu systemów sztucznej inteligencji z osiągnięciami naukowymi. 

Jak dodała Karolina Seweryn, zespół czuwa m.in. nad zabezpieczeniem modeli językowych przed powielaniem stereotypów, także tych genderowych. – Zajmujemy się tym, żeby nasze modele, dostępne przecież dla wszystkich, były bezpieczne i inkluzywne, a odpowiedzi były jak najbardziej wyważone – podkreślała specjalistka.  

Dr Karlińska zaznaczała, że świat nauki, zwłaszcza w przypadku nauk technicznych, jest mocno zmaskulinizowany. – Sytuacja powoli się zmienia – rekrutuje się do nas na przykład coraz więcej inżynierek – ale bariery są wciąż odczuwalne. Projekty PLLuM i HIVE AI pokazują, że współpraca w zespołach zróżnicowanych pod kątem pokoleniowym, dyscyplinarnym i genderowym jest z perspektywy budowy LLM-ów bardzo cenna: dzięki zderzeniu różnych doświadczeń i perspektyw tworzymy produkty lepiej dostosowane do szerokiej grupy odbiorców i odbiorczyń – przekonywała.

Modele PLLuM działają na tej samej zasadzie, co popularne czaty oparte na sztucznej inteligencji, powszechnie dostępne w sieci. Przewagą rozwiązań współtworzonych przez NASK jest m.in. istotnie lepsza niż w modelach zagranicznych znajomość niuansów języka polskiego, polskiej kultury i historii.  

NASK był częścią konsorcjum, które w 2024 roku pracowało nad stworzeniem modeli PLLuM. Niedawno przejął rolę lidera projektu pod nazwą HIVE AI. Konsorcjum skupia osiem ośrodków naukowych i jednostek rozwijających usługi cyfrowe, które wspólnie rozwijają modele PLLuM i opracowują rozwiązania gotowe do wdrożenia w sektorze publicznym i prywatnym.  

Dr Agnieszka Karlińska jest kierowniczką projektu HIVE AI, zaś Karolina Seweryn zarządza projektem, którego głównym celem jest ewaluacja i zabezpieczanie modeli. Więcej o PLLuM i HIVE AI można przeczytać na stronach internetowych projektów. 

18 modeli PLLuM udostępnionych w lutym br. można pobrać z repozytorium, natomiast wybrane modele można przetestować w formie czatowej pod tym linkiem.  

Kariera kobieca w IT

Wśród tematów tegorocznej edycji Perspektywy Women in Tech Summit znalazły się m.in.: siła dojrzałych kobiet w branży technologicznej, potencjał neuroróżnorodności, tworzenie satysfakcjonujących ścieżek kariery. Nie zabrakło także szczegółów, które podkreślały, że to wydarzenie dedykowane właśnie kobietom – na miejscu zorganizowano przestrzeń do zabawy dla dzieci. 

To były dwa dni pełne wiedzy i wymiany doświadczeń, które odbywały się na pięciu scenach. Wystąpiło na nich aż 500 mówczyń i mówców, a uczestnicy wzięli udział w 50 różnych warsztatach, poświęconych tematyce tech i IT. Podczas konferencji odbywały także Targi Kariery z atrakcyjnymi ofertami pracy i networkingiem.