Oświadczenie NASK w sprawie próby ingerencji w kampanię wyborczą przed wyborami prezydenckimi

W związku z pojawiającymi się pytaniami dotyczącymi kampanii reklamowej w mediach społecznościowych oraz działań prowadzonych w tej kwestii przez NASK należy podkreślić, że NASK działa w oparciu o jeden nadrzędny cel: ochronę procesu wyborczego i bezpieczeństwa informacji. Instytut monitoruje przestrzeń informacyjną niezależnie od tego, na czyją korzyść lub niekorzyść prowadzona jest kampania i czego ona dotyczy. Interwencje podejmowane są zawsze wtedy, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że dana aktywność może wpływać na przejrzystość oraz prowadzić do dezinformacji. 

NASK działa na podstawie konkretnych źródeł informacji – analizujemy dane z biblioteki reklam, zgłoszenia otrzymywane od użytkowników oraz materiały, na które natrafiamy samodzielnie podczas monitoringu przestrzeni informacyjnej. Czas reakcji uzależniony jest od momentu pojawienia się danej treści w analizowanych kanałach oraz od jej zasięgu i potencjalnego wpływu. 

W sytuacji zagrożenia dezinformacyjnego oraz podejrzenia możliwego finansowania kampanii z zagranicy, przekazujemy sprawę odpowiednim służbom. 

W momencie, gdy skala i zasięg działań prowadzonych przez podmioty emitujące nieoznaczone reklamy polityczne zaczęły budzić wątpliwości, poinformowaliśmy o niej Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Należy dodać, że z perspektywy prawa polskiego istotne jest to, że emitowane reklamy polityczne nie były oznaczone przez komitet wyborczy. NASK wezwał również firmę Meta do wstrzymania emisji reklam. Zgłoszonych zostało 135 reklam. Ustalenia NASK dotyczące potencjalnych wątków zagranicznych zostały przekazane właściwym służbom. Podtrzymujemy, że w badanych działaniach widzimy zaangażowanie z zagranicy.

Zgodnie z kompetencjami, działania NASK polegają na identyfikowaniu zagrożeń, analizie narracji dezinformacyjnych, przekazywaniu wyników analiz odpowiednim służbom oraz uczulaniu opinii publicznej na możliwe zagrożenia. Po przekazaniu zebranych informacji,  zadanie NASK w tym zakresie zostało zakończone.  

W zakresie finansowania kampanii NASK nie formułuje pochopnych ani niepotwierdzonych zarzutów. Przekazaliśmy ustalenia służbom odpowiedzialnym za bezpieczeństwo państwa, a ze względu na toczące się postępowanie ABW nie udzielamy informacji o library ID ani nazwach zgłoszonych kont – kierujemy się względami operacyjnymi i bezpieczeństwa informacyjnego. 

NASK podkreśla, że działania  na rzecz zabezpieczenia wyborów były podejmowane od początku 2025 roku. Dotychczas Instytut zorganizował 11 otwartych spotkań w ramach programu Parasol Wyborczy, skierowanych do organizacji pozarządowych, urzędników, komitetów wyborczych, dziennikarzy i influencerów. Spotkania z przedstawicielami mediów i twórcami treści miały charakter jawny – zaproszenia były publikowane publicznie (np. na Instagramie) oraz kierowane drogą mailową. Celem tych spotkań była edukacja na temat technik i zagrożeń dezinformacyjnych, a nie ocena poglądów politycznych uczestników. Wydarzenia te miały formę wykładów z możliwością zadawania pytań. Nie były objęte klauzulami tajności. Udział był bezpłatny – nie wypłacano wynagrodzeń ani gratyfikacji. 

Uczestniczący w spotkaniach pan Jakub Kocjan nie jest pracownikiem ani współpracownikiem NASK. Nie prowadzimy też analiz dotyczących udziału konkretnych osób w materiałach promocyjnych – nie jest to przedmiotem działalności NASK. 

Od początku roku na stronach nask.pl oraz bezpiecznewybory.pl opublikowano ponad 50 materiałów edukacyjnych i ostrzeżeń, m.in. dotyczących dezinformacji o rzekomej zmianie terminu wyborów czy podszywających się pod media kampanii. Zorganizowaliśmy także szkolenia dla osób zaangażowanych w organizację głosowania, m.in. w placówkach dyplomatycznych. 

NASK monitoruje również bieżące działania w sieci, efektem jest zgłoszenie już ponad 10 tysięcy kont zaangażowanych w operacje dezinformacyjne, m.in. w rosyjską kampanię Overload – rozpowszechniającą fałszywe doniesienia o zagrożeniu terrorystycznym w dniu 18 maja. NASK również identyfikuje i przeciwdziała trwającej kampanii SMS-owej, której treść ma charakter prowokacyjny, bazuje na wrażliwych tematach społecznych (np. zasiłek pogrzebowy) i może służyć polaryzacji oraz podważaniu zaufania do instytucji. Do tej pory zgłoszono do nas 100 takich wiadomości. 

NASK jako instytucja publiczna działa na podstawie obowiązujących przepisów prawa, z pełnym poszanowaniem zasad jawności i odpowiedzialności. Instytut pozostaje otwarty na współpracę ze wszystkimi przedstawicielami parlamentu i administracji publicznej, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa informacyjnego i operacyjnego. 

Sprawa reklam politycznych na platformie Facebook, które mogą być finansowane z zagranicy, wzbudziła również zainteresowanie posłów. W siedzibie NASK pojawili się parlamentarzyści: Przemysław Czarnek i Andrzej Śliwka, którzy poinformowali o zamiarze przeprowadzenia kontroli poselskiej. Z uwagi na udział Dyrektora NASK w klauzulowanym spotkaniu, posłów przyjęła Dyrektor ds. Prawnych Urszula Grześkiewicz-Brochwicz. Spotkanie miało charakter informacyjny – posłowie zostali poproszeni o przekazanie pytań w formie pisemnej, tak aby możliwe było przygotowanie merytorycznych odpowiedzi. Dyrektor NASK ustosunkuje się do nich. 

Apelujemy o zgłaszanie wszelkich podejrzanych treści poprzez formularz na stronie www.bezpiecznewybory.pl lub bezpośrednio na adres: dezinformacja@nask.pl. Tylko wspólnie możemy budować odporność informacyjną i zapewnić rzetelny przebieg wyborów.